Die geskiedenis van die Europese kultuur in die 20ste eeu bied min ontmoetings so fassinerend en onwaarskynlik soos dié tussen Carl Gustav Jung, Switserse psigiater en stigter van die analitiese sielkunde, en Wolfgang Pauli, Oostenrykse teoretiese fisikus en een van die vaders van die kwantummeganika. Hul samewerking, wat in 1932 begin het en meer as twintig jaar geduur het, verteenwoordig een van die mees gewaagde verkenninge van die grensgebiede tussen sielkunde en fisika.
Hierdie unieke samewerking het gedurende 'n besonder dramatiese tydperk plaasgevind. Dit het in die 1930's begin, terwyl Europa 'n diepgaande krisis deurgemaak het: die Groot Oorlog het pas 'n swaar nalatenskap van onrus agtergelaat. Die volgende gebeurtenis, die Tweede Wêreldoorlog, is reeds deur politieke en kulturele omwentelings voorspel. Die intellektuele klimaat was egter een van die vrugbaarste wat ooit in die Europese geskiedenis bekend was: nuwe idees het deur die fisika, filosofie en sielkunde gesweef. Jung het 'n groep geleerdes en terapeute in Zürich gelei. Hy het gesoek na 'n dieptesielkunde wat in staat was om die groot mites, godsdienste en simbole van die mensdom te verklaar. Pauli was ook in Zürich, by die Instituut vir Fisika, nadat hy in 1925 bygedra het tot die uitsluitingsbeginsel wat sy naam dra. Hierdie beginsel het atoomfisika revolutionêr verander.
Jung is gefassineer deur die wetenskap, maar hy besef die beperkings daarvan, veral in die verminder van werklikheid tot wat meetbaar is. Pauli, 'n man van streng wetenskap maar 'n rustelose gees, ly 'n diep persoonlike krisis ná die dood van sy moeder en die mislukking van sy huwelik. In 1932 het hy vir psigoterapeutiese berading na Jung gewend. Hierdie ontmoeting het 'n verrassende dialoog ontlok, half terapeuties, half filosofies. Meer as 800 briewe van hierdie dialoog bly voortbestaan, jare later gepubliseer en nou gelees as 'n unieke historiese gebeurtenis.
Jung het Pauli as 'n uitsonderlike gespreksgenoot erken. Pauli was 'n vriend en kollega van Einstein, Bohr en Heisenberg, en in 1945 het hy die Nobelprys ontvang; sy wetenskaplike duidelikheid het egter nie 'n sensitiwiteit vir die temas van die onbewuste, simboliek en drome uitgesluit nie. In werklikheid het Pauli Jung met sy drome gestimuleer: visioene bevolk deur argetipiese simbole, mandala's en alchemiese figure. Pauli het gedroom van 'n 'wêreld van skaduwees' bevolk deur geheimsinnige diere, wiele en kruise – beelde wat Jung geïnterpreteer het as tekens van die soeke na 'n balans tussen teenoorgesteldes, tussen wetenskaplike rasionaliteit en geestelike instink.
Dit het gelei tot die teorie van sinkronisiteit, 'n konsep wat Jung in die 1940's ontwikkel het en in 1952 vir die eerste keer omvattend gedefinieer het, in die beroemde opstel wat in samewerking met Pauli geskryf is: 'Sinkronisiteit as 'n beginsel van akausale verbinding'. Sinkronisiteit beskryf die 'betekenisvolle toevalligheid' tussen psigiese gebeure en fisiese verskynsels, gebeure wat nie deur materiële oorsake nie, maar deur gedeelde betekenisse verbind word. Dit is 'n teorie wat waag om die dogma van klassieke oorsaaklikheid te bevraagteken, die pilaar wat die moderne wetenskap sedert Newton ondersteun het.
In 1948, in Jung se beroemde 'Psychological Club' in Küsnacht, het Pauli sy idees aan 'n oplettende gehoor voorgestel: 'Daar is dalk 'n vlak waar materie en verstand twee kante van dieselfde werklikheid is'. Dit is 'n idee wat baie van vandag se debatte oor neurowetenskap, die oorsprong van bewussyn en die perke van wetenskaplike kennis vooruitloop.
Die samewerking tussen Jung en Pauli het 'n diepgaande nalatenskap agtergelaat. Dit het geleerdes soos Marie-Louise von Franz, 'n analitiese sielkundige en Jung se medewerker, en fisici soos David Bohm geïnspireer. Die kollektiewe onbewuste, deur Jung teoretiseer, en die misteries van kwantummengordeling dui steeds daarop dat die grense tussen gees en materie minder duidelik is as wat die tradisionele wetenskap wou glo.
